1. Bối cảnh chính sách mới
Từ năm 2026, nhiều quy định quan trọng sẽ chính thức áp dụng cho hộ kinh doanh (HKD) tại Việt Nam:
- Xóa bỏ thuế khoán và lệ phí môn bài – hộ kinh doanh không còn nộp thuế khoán theo biểu cũ, đồng thời miễn lệ phí môn bài.
- Kê khai thuế theo doanh thu thực tế – tất cả hộ kinh doanh phải khai báo và nộp thuế dựa trên doanh thu thực.
- Bắt buộc hóa đơn điện tử và sổ sách kế toán chuẩn – HKD phải sử dụng hóa đơn điện tử, ghi chép sổ sách chính xác để kê khai thuế.
- Khuyến khích chuyển đổi thành doanh nghiệp – Nhà nước tạo nhiều ưu đãi để các hộ kinh doanh mở rộng quy mô, minh bạch hóa quản trị.
Những thay đổi này đòi hỏi HKD phải chủ động chuẩn bị, nếu không sẽ gặp khó khăn trong việc tuân thủ luật thuế và phát triển kinh doanh.
2. Những thứ HKD cần chuẩn bị
2.1 Kiểm tra và phân loại doanh thu
- Xác định nhóm doanh thu: ≤ 200 triệu/năm; 200 triệu – 3 tỷ; > 3 tỷ.
- Nhóm doanh thu lớn hơn 200 triệu/năm sẽ có nghĩa vụ kê khai và nộp thuế chi tiết hơn.
2.2 Hóa đơn điện tử và phần mềm kế toán
- Mua hoặc đăng ký phần mềm kế toán để ghi chép doanh thu – chi phí.
- Sử dụng hóa đơn điện tử để minh bạch hóa giao dịch.
- Đào tạo nhân sự hoặc tự học cách quản lý dữ liệu điện tử.
2.3 Chuẩn bị sổ sách kế toán
- Sổ quỹ, sổ chi tiết doanh thu – chi phí, sổ kho, sổ bán hàng.
- Đảm bảo thông tin đầy đủ, dễ kiểm tra để phục vụ kê khai thuế.
2.4 Tính toán chi phí và dự trù vốn
- Dự trù chi phí mua phần mềm, máy móc, thiết bị, nhân sự.
- Lập kế hoạch ngân sách cho năm 2026 dựa trên doanh thu thực tế.
2.5 Đánh giá khả năng chuyển đổi thành doanh nghiệp
- Nếu muốn mở rộng, nên cân nhắc chuyển đổi sang công ty TNHH hoặc công ty cổ phần.
- Nên tìm hiểu ưu nhược điểm về thuế, quản trị, vốn, vay ngân hàng.
3. Lời khuyên cho HKD
- Chủ động áp dụng hệ thống kế toán từ năm 2025 để chuẩn bị cho 2026.
- Theo dõi sát các văn bản pháp luật mới để không bị lúng túng.
- Chuẩn bị tâm lý và nguồn lực để chuyển đổi mô hình nếu có nhu cầu mở rộng.